معرفی نویسنده آثاری که با خواندنشان، زندگی قهرمانانش را لمس میکنید.

شناخت نامه سید مهدی شجاعی

تاریخ روزهای شهریور سال ۱۳۳۹ را نشان می‌داد.  تهران منزل سادات شجاعی، سوری برپا بود.
کودکی به دنیا آمد. او را سید مهدی نامیدند.
کسی از روزهای طلایی این کودک خبر داشت؟
خداوند به هرکس نعمتی را می‌هد؛ نعمت هرکس متعلق به خود اوست تا در راه هایی خرج شود، و نعمت سید مهدی شجاعی قلم بود....
قلمی که بعد ها تصویر هایی ساخت که هیچگاه از ذهن ها خارج نشد.
رشته‌ی تحصیلی سید مهدی در دوران دبیرستان ریاضی فیزیک بود، اما این رشته هیچ شباهت و نزدیکی به شخصیت هنردوست او نداشت. از این رو، مسیر زندگی خودش را به گونه ای دیگر تغییر داد و  هفده سال بعد با دیپلم ریاضی، در سال 1356 وارد دانشگاه هنرهای دراماتیک شد و در رشته‌ی ادبیات نمایشی آغاز به تحصیل کرد. او در ابتدای ورود به دانشکده هنرهای درماتیک گرایش کارگردانی تئاتر را انتخاب کرد و حدود سه سال با همین گرایش تحصیل کرد. شجاعی که در این زمان 20 سال سن داشت و به دلیل علاقه‌ی زیاد و مهارت فوق‌العاده‌اش در نوشتن و نویسندگی، از رشته کارگردانی به نمایشنامه‌نویسی و ادبیات دراماتیک تغییر جهت داد و همچنین با انصراف از ادامه تحصیل همزمان در رشته علوم سیاسی تمرکز خود را در حوزه داستان‌نویسی قرار داد. او از همان جوانی و سال‌هایی که سن و سالی نداشت برای روزنامه‌ها و مطبوعات می‌نوشت. حدود هشت سال مسئولیت صفحه‌های هنری و فرهنگی روزنامه جمهوری اسلامی را برعهده داشت. علاوه بر آن سید مهدی شجاعی سردبیر ماهنامه «صحیفه»، مجله‌ی «رشد جوان» و برای مدت کوتاهی مدیر انتشارات «برگ» بود. او در انتشارات برگ حدود 300 كتاب از نویسندگان و هنرمندان و محققان كشور را منتشر کرد. کار در مطبوعات برای او تجربه‌های زیادی به ارمغان آورد و باعث شد تا او بیش‌تر از قبل روی نوشتن متمرکز شود. به دنبال تعطیلی «مجله نیستان»، شجاعی «انتشارات نیستان» را در سال 1376 تاسیس کرد. «انتشارات نیستان» در زمینه‌ی چاپ آثار در حوزه‌ی داستان، شعر و نمایشنامه فعالیتش را آغاز کرد.

مسیری که طی شد تا سید مهدی شجاعی موسس نشر نیستان شود

او در سال ۱۳۷۶ اقدام به راه‌اندازی انتشارات کتاب نیستان کرد. انگیزه اصلی این حرکت معرفی و چاپ برگزیدگان ادبیات در حوزه‌های داستان، شعر و نمایشنامه بود. این پروژه در نهایت در سال ۱۳۸۰ با انتشار بیش از ۲۵۰ دفتر از هنرمندان معاصر خاتمه یافت.
کتاب نیستان علاوه بر پروژه «گزیده ادبیات معاصر»، حدود ۴۰۰ عنوان در حوزه‌های ادبیات، ادبیات دینی، مذهب و کودک و نوجوان منتشر کرده‌است.
سید مهدی شجاعی سردبیر و مدیر مسوول ماهنامهٔ نیستان بود و هم‌اکنون مدیرمسئول انتشارات کتاب نیستان است.

نوشته هایی با رنگ و بوی خاص

 شجاعی نویسنده‌ی نام آشنای سال‌های اخیر است که در قالب داستان کوتاه، رمان، نمایشنامه و فیلم‌نامه دست به قلم است. بیشتر آثار شجاعی رنگ و بوی مذهبی دارند اما تفاوت آن‌ها با آثار دیگر در زاویه‌ دیدهای متفاوت و قابل تامل آن‌هاست.

شجاعی در هیئت مدیره کانون پرورش فکری هم حضور داشته است و همکاری او با این مرکز باعث شد تا ادبیات نوجوان به دغدغه‌ای برای شجاعی بدل شود و بیش از 100 کتاب در حوزه ادبیات نوجوان منتشر کند. مجموعه‌ی 24 جلدی «موسوعه الامام الحسین» و مجموعه‌ی 3 جلدی «دانستنی‌های اسلامی برای نوجوانان» از جمله‌ی این آثار است. کتاب‌های شجاعی این قابلیت را دارند که نوجوانان هم آن‌ها را بخوانند. به‌عنوان‌مثال کتاب «سقای آب و ادب» را می‌توان به نوجوانان معرفی کرد. با این هدف که این کتاب زمینه‌ساز آشنایی نسل جوان با یکی از بزرگان مذهب تشیع حضرت عباس (ع) است.
«هم‌سفر آفتاب»، «پشت پنجره»، «اولین زمستان جوجه‌ها»، «قصه پلنگ سفید»، «ایمان و گندم»، «برای همه برای همیشه»، «جای پای خون»، «اندوه برادر»، «والعادیات»، «درراه‌ مانده»، «قصه دو گنج»، «كاری باید كرد»، «حكایت آن سر»، «وقتی او بیاید»، «كشتی نوح»، «وای تشنگی...»، «سلام بر وحی»، «خیانت یهودا»، «با تو سخن گفتن»، «راهی كه می‌ماند»، «فصل خوب پیوستن»، «خورشید نیمه‌شب»، «یك اسب و دو سوار»، «مشورت با حیوانات» و «قصه میمون كوچولو» از جمله آثار تالیفی سید مهدی شجاعی هستند که در این سال‌ها منتشرشده‌اند.
مهدی شجاعی در زمینه ترجمه كتاب‌هایی برای کودکان هم فعال بوده است و آثاری از جمله: «برای این‌كه ماهی‌ها نمیرند»، «پرنده و شكارچی»، «سفر خرس كوچولو»، «آرزوهای فیلی»، «دیدنی نیست»، «مروارید»، «آموزش هنرهای تجسمی 1 و 2»، «در قصر ملك‌خاتون»، «فرار... فرار»، «خانه خودمان، قهر اسباب‌بازی‌ها، مموش! كجا بودی؟ دوست قهوه‌یی، ملخ‌ها در شهر (بازنویسی)، دو پرنده كوچك، گربه خودخواه، موش خواب‌آلود، اسب شاخ‌طلایی، جغد كوچك ترسو»، «دختر چینی»، «ما گرگ هستیم»، «ما خرس هستیم»، «راهت را انتخاب كن»، «اول تو، دوم من»، «خواب بهار»، «بهار كجاست؟»، «پیشی و ببری»، «موشی و جزایر اسرارآمیز»، «هرگز به سنجاب اعتماد نكن»، «روباه نقره‌ای»، «قو»، «جغد»، «كاری برای مادر»، ‌«آدم‌برفی مهربان»، «درخت افرا»، «ما دلفین هستیم»، «پرواز پنگوئن»، «بچه شیر تنها نمی‌ماند»، «درخت گیلاس»، «هفت موش كور» و «میمونی كه ماه را می‌خواست »را در کارنامه دارد.

آثار سید مهدی شجاعی در زمینه تالیف بزرگسالان

از جمله کتاب هایی که سید مهدی شجاعی برای مخاطبین بزرگسال به بازار کتاب عرضه کرده است می‌توان به کتاب های «پدر، عشق و پسر»، «سقای آّب و ادب»، «مرد رویاها»، «کشتی پهلو گرفته»، «از دیار حبیب»، «شكوای سبز»، «متقین»، «آفتاب در حجاب»، «دست دعا، چشم امید»، «صمیمانه با جوانان وطنم»، «ضیافت»، «ضریح چشم‌های تو»، «دو كبوتر، دو پنجره، یك دیوار»، «تیر چراغ برق»، «دیروز بارانی»، «چشم خفاش»، «سانتاماریا»، «مردان و رجزهایشان»، «پدر، عشق و پسر»، «رزیتاخاتون»، «آیینه‌زار» و بسیاری دیگر از کتاب هایی که خواندنشان روح را تازه و روایت هایی که تا مدت ها زندگی‌مان را به خود مشغول میکند.

«سقای آب و ادب» | اثر سید مهدی شجاعی | کتاب نیستان

سیدمهدی شجاعی در رمان «سقای آب و ادب»، زندگی حضرت ابوالفضل (ع) را با روایتی شاعرانه توصیف می‌کند و در خلال داستان ابعاد جدیدی از شخصیت بزرگوار حضرت عباس را به تصویر می‌کشد.
این کتاب در 10 فصل روایت شده است. فصل‌های کتاب عبارتند از «عباسِ علی»، «عباسِ ام‌البنین»، «عباسِ عباس»، «عباسِ سکینه»، «عباسِ مواسات»، «عباسِ زینب»، «عباسِ ادب»، «عباسِ حسین»، «عباسِ فرشتگان» و «عباسِ فاطمه». نویسنده در هر فصل سعی دارد تا قسمتی از شخصیت ابوالفضل (ع) را به نمایش بگذارد. در توصیف هر فصل رفت و آمدهای بسیاری وجود دارد و به صورت سیال اتفاقات داستان روایت می‌شود. در روایت تمام فصول، شجاعی از مستندات تاریخی برای پیش‌ بردن داستان خود کمک گرفته است.
اما در فصل نهم «عباسِ فرشتگان» راوی، شیوه‌ی نگارش خود را تغییر می‌دهد و بیشتر از زبان فرشتگان مدحیه‌ای در رثای حضرت عباس (ع) گفته می‌شود:
«ما فرشتگان؛ فرشتگان هفت آسمان، بر خود فرض می‌شماریم که پا به میدان بگذاریم و پرده از رخسار حضرت ابولفضائل برداریم. و ناگفته پیداست که این نه بدان معناست که ما قادریم پرده از اسرار حضرت ابولفضائل برداریم. چرا که رخسار جلوه‌ای از جلوات حضور عیان است و اسرار، جنس و جوهری از علوم در پرده و معارف پنهان. و میان این دو، فاصله میان زمین است تا آسمان.»

«مرد رویاها» | اثر سید مهدی شجاعی | کتاب نیستان

این کتاب بخشی از زندگی مصطفی چمران در آمریکا، لبنان و مصر است که تاکنون کمتر به آن پرداخته شده است. این کتاب درباره‌ی بخش پنهان زندگی مصطفی چمران است، و در قالب یک سریال 13 قسمتی نوشته شده است.
کتاب «مرد رویاها» با آشنایی چمران با همسر اولش در آمریکا آغاز می‌شود. کتاب در ادامه ماجرای اعتراض شهید چمران به فعالیت‌های ساواک در آمریکا را روایت می‌کند. سید مهدی شجاعی، لابه‌لای داستان اصلی کتاب، خاطراتی از نوجوانی شهید چمران  بیان می‌کند که مرور این خاطرات خواندن کتاب را جذاب‌تر می‌کند.
سایت انتشارات نیستان درباره‌ی نثر ابن نویسنده می‌نویسد:« حساسیت شجاعی در بیان جزئیات و حضور بدون پرده بسیاری از چهره‌های تاریخی فعال در مبارزات ضد رژیم پهلوی در خارج از کشور – به دور از دسته‌بندی‌های سیاسی آن‌ها در سال‌های پس از پیروزی انقلاب- و نیز استفاده از ادبیاتی صمیمی و عامیانه برای نوشتن دیالوگ‌های این اثر نیز، از مهم‌ترین مواردی است که بر جذابیت این متن افزوده است.»

«سانتاماریا» | اثر سید مهدی شجاعی | کتاب نیستان

 «سانتاماریا» (جلد اول) مجموعه چهل داستان کوتاه از سید مهدی شجاعی است که به دو بخش تقسیم شده؛ داستان های دوره 67-77 و دوره 67-57. داستان‌های هر دوره کاملا منطبق بر فضای حاکم بر اجتماع،‌ دغدغه‌ها، افق‌ها، نگرانی‌ها و روزهای آن سال‌هاست.
ناشر در توضیح محتوای این داستان ها معتقد است: «در دوره 57 تا 67 بیشتر با ادبیات دفاع مقدس مواجهیم. رشادت‌ها و مردانگی‌ها. ایثارها و ازخود گذشتگی‌ها... شهید و کمی جلوتر خانواده شهید. ارتباط معنوی و معنایی شهید و اطرافیانش. و دغدغه‌های اجتماعی آن دوران به عنوان زهد پذیری و زهد گریزی و ... در دوره 67 تا 77 با نگرانی‌های جدید نویسنده روبروییم. انتقاد به شیوه مدیریت،‌ سوء استفاده‌ها، سوء مدیریت‌ها و ... دغدغه‌های نویسنده دیگر شهادت و مردانگی نیست، شهادت گریزی و نامردی است. نویسنده ذره‌بین خود را در سال‌های 57 تا 67 روی دل و احساس مردم گذاشته بود،‌ اما در دهه بعدی نویسندگی‌اش نگاهش را کمی بازتر نوشته و به روابط آدم‌ها از دو به دو تا کلان پرداخته. نگاهی که رنگ و بوی زنگ خطر برای بیماری‌های اجتماعی داشتند و بسیاری که درک افق دید او را نداشتند برآشفتند و شکایت‌هایی هم شکل گرفت...»

گزیدۀ متن:

همان لحظه اول که دیدمش، احساس کردم باید سانتا ماریا صدایش کنم. نمی دانم چرا ناگهان این فکر به ذهنم خطور کرد. چندی پیش که برای سیاحت به کلیسای ماکو رفته بودم، این اسم را در نیایش مسیحیان شنیدم و همان لحظه تمام صفا و پاکی مریم مقدس با این نام به دلم نشست. اما این اسم و خاطره، پس از سالیان سال کاملا از ذهنم رفته بود تا زمانی که او آمد. این طور نبود که هیچ نسبتی با مریم مقدس، مادر آن پیامبر مهربانی داشته باشد، بلکه وقتی او را دیدم ناخوداگاه احساس کردم هیچ نامی نمی تواند پاکی و صفا و معنویت زیبایی را یکجا و به یک اندازه برای من تداعی کند.
گفتم می توانم شما را سانتا ماریا صدا کنم. خندید.
گفت: حالا چرا «سانتا ماریا» میان این‌همه اسم؟
گفتم نمی دانم؟
و در مکثی کوتاه به چشمهایش خیره شدم و ادامه دادم: «ولی اگر قرار بود شما را در مقابل آن مریم آسمانی بگذارند در زمین، بی شک شما تصویر روشن آن آیینه می شدید.»
گفت خدا کند افقهایت همیشه همین قدر آسمانی بماند. می ماند؟

«کشتی پهلو گرفته» | اثر سید مهدی شجاعی | کتاب نیستان

«کشتی پهلو گرفته»، پرفروش‌ترین کتاب سید مهدی شجاعی است که در حوزه‌ی ادبیات مذهبی نوشته شده است که در واقع پرتیراژترین کتاب ادبیات داستانی نیز به حساب می‌آید.
این کتاب درباره‌ی زندگی پررنج حضرت فاطمه زهرا هست که با زبانی داستانی به روایت زندگی ایشان پرداخته شده است و وقایع مختلفی را از جمله واقعه سقیفه را توصیف می‌کند. درگذشت این بانو بزرگوار دقیق مشخص نیست و ایام فاطمیه فاصله بین  ۱۳ جمادی‌الاول تا ۳ جمادی‌الثانی است که شیعیان برای درگذشت حضرت فاطمه(س) عزاداری می‌کنند.
در توصیف روند این داستان باید گفت: این کتاب در قالب 14 فصل زندگی پربار حضرت فاطمه زهرا را از زبان اطرافیانش توصیف می‌کند. فصل‌های این کتاب عبارتند از: فصل اول «حضرت رسول»، فصل دوم «خدیجه(س)»، فصل سوم «خود حضرت زهرا(س)»، فصل چهارم «امیرالمؤمنین علی(ع)»، فصل پنجم «امام حسن(ع)»، فصل ششم «امام حسین(ع)»، فصل هفتم «مجددا حضرت زهرا(س)»، فصل هشتم «حضرت زینب(س)»، فصل نهم «فضه، فصل دهم ام کلثوم(س)»، فصل یازدهم «اسماء،» فصل دوازدهم «برای بار سوم حضرت فاطمه(س)»، فصل سیزدهم «مجددا حضرت امیر(ع)» و فصل چهاردهم «از زبان آسمان روایت می‌شود».

سید مهدی شجاعی و سینما

سید مهدی شجاعی علاوه بر نوشتن داستان و رمان در حوزه فیلمنامه نویسی هم آثار موفقی از خود به جا گذاشته است. او به‎‌همراه «مجید مجیدی» کارگردان معروف، آثار مشترک سینمایی تولید کرده‌اند. شجاعی فیلم‌نامه‌های‌ «بدوک»، «دیروز بارانی» و «پدر» را نوشته است و این آثار به کارگردانی «مجید مجیدی» روی پرده سینما رفتند. از دیگر کارگردان‌هایی که شجاعی با آن‌ها همکاری داشته است «بهزاد بهزادپور» است. او نگارش فیلم‌نامه‌ی آثار «چشم خفاش» و «قله دنیا 2» را به‌عهده داشته است. «تیر چراغ برق» اثر مشترک «بهزادپور»، «مجیدی» و شجاعی است که هر سه در ساخت آن همکاری داشته‌اند. «یعقوب‌ترین یوسف، یوسف‌ترین زلیخا» دیگر اثر بسیار مشهور او در حوزه ادبیات نمایشی است که در 26 قسمت نگاشته شده است. سید مهدی شجاعی همچنین نگارش فیلم‌نامه‌ی «مرد رویاها» درباره‌ی شهید چمران، فیلم‌نامه‌های «کمین»، «قله دنیا ۱»، «مسافر کربلا»، «آخرین آبادی» و «مردی از جنس نور» را نیز در کارنامه‌ی خود دارد.
از فعالیت‌های دیگر شجاعی می‌توان به داوری در جشنواره‌های «فیلم فجر»، «تئاتر فجر» و «جشنواره بین‌المللی فیلم کودک و نوجوان» اشاره کرد. او در مصاحبه‌ای درباره‌ی حضور خود به عنوان داور جشنواره فیلم فجر گفت: «شاید اصلی‌ترین انگیزه‌ام برای این‌كه داوری جشنواره فیلم را قبول كردم، این بود كه آثار یك‌ساله‌ی سینمای ایران را در كنار هم ببینم. به‌هر حال یك نویسنده موظف است در جریان آن‌چه در اطرافش می‌گذرد، باشد. تلاش من این بوده كه از روند و جریان‌های ادبی و هنری بی‌خبر نباشم».

 

من و کتاب

دیدگاه کاربران



ورود به سیستم جهت ثبت نظر